wp menus'den En Üst Menünüzü Seçin

Şereflikoçhisar Tarihi, Coğrafyası, Kültürü

Merhaba Sevgili Şereflikoçhisarlı hemşehrilerim. Geçen hafta başladığımız yazı dizimize devam ediyoruz. Bu hafta da yeryüzü şekilleri ile ilgili bilgi vermeye çalışacağım. Yeryüzü şekilleri konusu biraz uzun olduğundan birkaç hafta süreceğini belirtmeliyim. ŞEREFLİKOÇHİSAR’IN YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ İlçemiz arazisi yüzey şekilleri bakımından Orta Anadolu Bölgesinin yer şekilleri karakterini yansıtan sade bir uzanış gösterir. Ancak bu sadeliği bozan dağlar, tepeler, yüksek düzlükler ve vadiler de bulunur. İlçemiz topraklarının denizden yükseltisi 850 metre ile 1649 metre arasındadır. Yükseltisi en az olan yerler Hirfanlı Baraj gölü kıyılarıdır ve burada yükseklik 850 metre civarındadır. Yurdumuzun ikinci büyük gölü olan Tuz Gölü ise 905 metre yükseklikte bulunur. En yüksek noktamız olan Karasenir Dağı zirvesi ise 1649 metreyi bulur. Yükseklik Tuz Gölü’nden doğuya doğru artarak devam eder. En yüksek ve en alçak yer arasındaki yükselti farkı 800 metreye yaklaşır. Bu yükselti farkından dolayı ilçe arazisi içerisinde az da olsa tabii, beşeri ve ekonomik farklılıklar ortaya çıkmıştır. Şöyle ki, mesela, sıcaklık batıdan doğuya doğru gittikçe bir iki derece azalır. Sıcaklık azalmasının aksine yağış miktarı ise doğuya doğru biraz artar. Sıcaklık ve yağıştaki bu değişim, bitki örtüsü, tahılların yetişme süresi, kar yağışı ve karın yerde kalma süresi, arazide su bulma durumu gibi konularda değişikliklerin oluşmasına sebep olmaktadır. İlçemizin yeryüzü şekillerinin oluşum ve gelişiminde, yakın jeolojik zamanlara kadar devam eden tektonik hareketlerin etkisi çok büyük olmuştur. Daha çok arazinin kırılması (fay) şeklinde beliren Genç Tersiyer (III. Jeolojik zamanın ilk yarısı) hareketlerinin neticesi olan kırık hatları Tuz Gölü havzasının genel uzanışına paralel basamaklar halinde göze çarpmakta, ya da akarsuların uzanışı ile belirtilmektedir. Daha çok kuzeybatı – güneydoğu yönündeki bu kırık hatlarına paralel olarak ilçe arazisi de birbirine paralel çöküntü alanları ile tepelik şeritler halinde uzanmaktadır. Çöküntü alanları olarak Tuz Gölü çanağı ve Koçhisar Ovası ile Peçenek Vadisi tabanı; tepelik şeritler olarak da Koçhisar Ovasının güneyindeki Ada Tepeleri, Paşa Dağından Hasan Dağına kadar uzanan tepelik şerit ve en doğuda Karasenir – Ekecik dağ sırası gösterilebilir. Şimdi tektonik hareketlerin neticesi olarak birbirinden farklı biçimde beliren bu yeryüzü şekillerini Tuz Gölü kıyısından doğuya doğru sırasıyla incelemeye çalışalım. ADA TEPELERİ Şereflikoçhisar ovasını güneyden çeviren ada Tepeleri, kuzeybatı – güneydoğu yönünde uzanan alçak tepeler dizisidir. Hamzalı Köyü batısında yer alan Karaburun’dan Karamollauşağı köyü güneyindeki İnce Buruna kadar 18 kilometre uzunluğunda, 3 ila 5 kilometre genişliğinde ve Tuz Gölünden ortalama 200 metre yüksekliği olan bir kütledir. En yüksek noktası üzerinde yakın zamanlara kadar eski bir yapı harabesi bulunan ve bundan dolayı kale olarak adlandırılan Çavuş Kale tepesidir ve yüksekliği 1145 metredir. Bu tepelerin Şereflikoçhisar’a doğru bakan kuzey yamaçlarında Hamzalı, Totuş ve Karamollauşağı köyleri ile Bola ve Kozanlı yaylaları kurulmuştur. Bu köylerin hepsine birden “Ada köyleri” veya ‘Karşıköy”; bu köylerden olanlara da “Adalı” ya da Karşıköylü derler. Ada Tepeleri jeolojik yapı olarak Eosen (III. Jeolojik Zaman) dikliklerinden meydana gelmiştir. Burada kumlu çakıllı olan zemin, toprak oluşumuna fazla müsait olmadığı gibi, dikçe yamaç eğimi nedeniyle mevcut toprakların çoğu da erozyonla taşınmıştır. Bu yüzden Ada tepeleri sadece hayvan otlatılmasına yarayan kıraç meralar halindedir. Ada tepelerinin güneybatı kıyıları boyunca belirgin olarak görülen fay hattı, Tuz Gölü içindeki adaları takip ederek kuzeybatıya doğru uzanır ve gölün batısındaki Üçağıl ve Bozdağ kütleleri ile birleşir. Yani göl içindeki adalar jeolojik ve jeomorfolojik bakımdan Ada tepelerinin devamı niteliğindedir. Resim Yazısı: Ada Tepelerini ve gerisindeki yer şekillerini gösteren görüntü Google Earth’ten alınmıştır.

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir